Welcome to our company

Epidemia fentanylu: Czarny rynek leków i jego śmiertelne konsekwencje

Epidemia fentanylu: Czarny rynek leków i jego śmiertelne konsekwencje

fentanyl - uzależniający lek

Historia lekarki z Poznania, która wystawiła nielegalnie recepty na fentanyl, stała się symbolem rosnącego problemu związanego z nadużyciem opioidów w Polsce. W ciągu zaledwie kilku miesięcy, pomiędzy styczniem a czerwcem ubiegłego roku, wypisała ona ponad 800 recept na rozmaite opioidy, w tym ten niezwykle potentny narkotyk, co przyniosło jej nielegalny zysk wynoszący szacunkowo pół miliona złotych. To tylko jeden z wielu przypadków, które rzucają światło na rozległy i zagrażający sytuacji na czarnym rynku leków w Polsce.

Jednak skutki nielegalnego obrotu fentanylem są nie tylko finansowe. Wyniki badań toksykologicznych potwierdziły, że dziewiętnastolatka, która tragicznie zmarła w listopadzie 2023 w Poznaniu, przedawkowała właśnie fentanyl. Narkotyk ten, który jest aż sto razy silniejszy od morfiny, w Stanach Zjednoczonych przyczynił się do śmierci już prawie 250 tysięcy osób. To dramatyczne liczby, które rzucają cień na rosnący problem nadużywania opioidów na całym świecie.

Co to jest fentanyl?

Fentanyl, syntetyczny opioid znany ze swojej potężnej siły działania przeciwbólowego, stał się nie tylko narzędziem medycyny, ale także głęboko zatopionym problemem społecznym. Jego niespotykana moc sprawia, że jest aż 100 razy silniejszy od morfiny, co czyni go jednym z najpotężniejszych leków przeciwbólowych dostępnych na rynku. Jednakże, jego rosnące wykorzystanie w kontekście nadużyć i obecność na czarnym rynku eskalują nie tylko liczbę zgonów związanych z przedawkowaniem, ale również zwiększa kryzys narkotykowy na skalę globalną.

Fentanyl jest lekiem stosowanym przede wszystkim w anestezjologii i opiece paliatywnej, aby łagodzić bardzo silny ból. Jego intensywność wymaga ścisłego nadzoru medycznego, ponieważ nawet niewielkie dawki mogą prowadzić do zatrucia i depresji oddechowej, co w skrajnych przypadkach może być śmiertelne. Stosowany jest w różnych formach, m.in. jako plastry, tabletki, aerozol do nosa oraz roztwory dożylnie.

W jakiej formie przyjmuje się fentanyl?

Jest dostępny w różnych formach i sposób jego przyjmowania zależy od konkretnego preparatu. Oto kilka najczęstszych form fentanylu i sposoby ich przyjmowania:

Plastry transdermalne

  • Plastry przykleja się bezpośrednio do skóry.
  • Lek jest stopniowo uwalniany i wchłaniany przez skórę przez określony czas (zazwyczaj 72 godziny).
  • Plastry powinny być aplikowane na czystą, suchą i nieuszkodzoną skórę.

Lizyki (lizaki)

  • Lizaki są przeznaczone do umieszczenia w ustach, gdzie lek jest wchłaniany przez błonę śluzową.
  • Pacjent powinien ssać lizaka, aż do jego całkowitego rozpuszczenia, co może zająć od 15 do 30 minut.

Tabletki podjęzykowe

  • Tabletki umieszcza się pod językiem, gdzie rozpuszczają się i lek wchłania się przez błonę śluzową.
  • Należy pozwolić tabletce rozpuścić się całkowicie bez żucia czy połykania.

Tabletki policzkowe

  • Tabletki te umieszcza się między dziąsłem a policzkiem, gdzie powoli się rozpuszczają i lek jest wchłaniany przez błonę śluzową.

Roztwory do iniekcji

  • Fentanyl może być podawany przez lekarza lub pielęgniarkę w formie zastrzyku dożylnego lub domięśniowego.

Aerozole do nosa

  • Fentanyl w formie aerozolu jest aplikowany do nosa, gdzie lek jest szybko wchłaniany przez błonę śluzową nosa.

Cechy fentanylu

Fentanyl jest jednym z najpotężniejszych syntetycznych opioidów, które są stosowane głównie jako leki przeciwbólowe, ale niestety także często nadużywane na rynku narkotykowym. Jak działa fentanyl?

  • Mechanizm działania: Fentanyl działa głównie poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi w mózgu, które są odpowiedzialne za regulację bólu i emocji. Główne receptory na które działa to receptory μ-opioidowe.
  • Efekty: Po połączeniu się z receptorami, fentanyl powoduje blokowanie przesyłu sygnałów bólowych do mózgu oraz zmniejszenie percepcji bólu. Ponadto może wywoływać uczucie euforii i relaksu, co czyni go atrakcyjnym dla osób szukających doznań psychicznych.
  • Silne działanie: Fentanyl jest około 50 do 100 razy silniejszy od morfiny i około 50 razy silniejszy od heroiny. Ta ogromna potencja oznacza, że już niewielkie dawki mogą prowadzić do poważnych skutków ubocznych i zatrucia.
  • Skutki uboczne: Używanie fentanylu może prowadzić do niebezpiecznych skutków ubocznych, takich jak depresja oddechowa, ospałość, zawroty głowy, nudności, wymioty, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do śmierci z powodu zatrzymania oddechu.
  • Nadużycie i uzależnienie: Ze względu na swoje silne działanie, fentanyl jest często przedmiotem nadużyć. Osoby, które nadużywają fentanylu, mogą szybko rozwinąć uzależnienie, a także być narażone na ryzyko przedawkowania.

Wszystkie te czynniki sprawiają, że fentanyl jest zarówno potężnym narzędziem w leczeniu ciężkiego bólu, jak i niebezpiecznym narkotykiem w rękach osób nadużywających substancje psychoaktywne. Dlatego też kontrolowane i odpowiedzialne stosowanie fentanylu jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów i przeciwdziałania problemowi nadużyć.

Patologiczna sytuacja na czarnym rynku

Fentanyl, ze względu na swoją potęgę i wartość rynkową, stał się obiektem nielegalnego handlu na czarnym rynku. Substancja ta, razem z innymi opioidami jak ksylazyna, jest przedmiotem przemytu i nielegalnej produkcji, co zwiększa dostępność narkotyków dla osób uzależnionych i tych, którzy chcą zyskać na ich sprzedaży. Mimo istniejących regulacji i nadzoru również oficjalny, medyczny, obrót tym lekiem jest podatny na nieszczelności i patologie, czego przykładem jest wzmiankowana we wstępie lekarka z Poznania. To sprawia, że fentanyl staje się nie tylko zagrożeniem dla zdrowia, ale także dla stabilności społecznej.

W roku 2021 sprzedaż opioidów w Polsce osiągnęła ponad 11 milionów opakowań, generując przychody prawie 405 milionów złotych. W kolejnym roku obserwowano wzrost tych wartości o 130% i 255% odpowiednio. Jednakże, zaledwie 25% opioidów pochodziło z przepisów lekarskich, pozostała część pochodziła z nielegalnych źródeł, takich jak znajomi lub dilerzy. Z prognoz CBŚP wynikało, że w 2023 roku sprzedaż opioidów przekroczy wartość 450 milionów złotych, co równa się niemal 12 milionom opakowań. Dane nie są jeszcze dostępne ponad to, że w ubiegłym roku polska policja zabezpieczyła aż 21 ton substancji odurzających, w tym fentanyl.

Sprawdź ofertę: Leczenie narkomanów | Leczenie alkoholików | Leczenie hazardzistów

Jak uzależnia fentanyl?

Uzależnienie od fentanylu może mieć zarówno aspekty psychologiczne, jak i fizyczne, choć główne mechanizmy uzależnienia wynikają z jego działania na mózg i organizm człowieka.

  1. Fizyczne uzależnienie: Fentanyl, podobnie jak inne opioidy, działa bezpośrednio na receptory opioidowe w mózgu. Regularne stosowanie fentanylu prowadzi do zmian w organizmie, które mogą prowadzić do fizycznego uzależnienia. Receptory opioidowe stają się wrażliwe na obecność fentanylu, co wymaga coraz większych dawek substancji, aby osiągnąć ten sam efekt przeciwbólowy lub euforyczny. Przerwanie stosowania fentanylu może powodować objawy odstawienia, takie jak bóle ciała, nudności, wymioty, biegunka, drżenie, bezsenność i niepokój, co świadczy o fizycznym uzależnieniu.
  2. Psychologiczne uzależnienie: Oprócz efektów fizycznych, fentanyl może również powodować silne uzależnienie psychiczne. Osoby używające fentanylu mogą doświadczać silnego pragnienia substancji, obsesyjnego myślenia o niej, trudności w kontrolowaniu jej użycia oraz niepokoju lub lęku przed brakiem dostępu do fentanylu. Uzależnienie psychiczne wynika z działania opioidów na centra nagrody i motywacji w mózgu, które regulują uczucie przyjemności i nagrody.
  3. Kombinacja czynników: Uzależnienie od fentanylu jest zazwyczaj wynikiem kombinacji zarówno fizycznych, jak i psychologicznych mechanizmów działania tej substancji. Fizyczne uzależnienie może skłaniać do kontynuowania stosowania fentanylu w celu uniknięcia objawów odstawienia, podczas gdy uzależnienie psychiczne może utrzymywać motywację do jego używania poprzez wywoływanie silnych odczuć nagrody i przyjemności.

Uzależnienie od leków? Sięgnij po fachową pomoc

Nasuwają się niepokojące wnioski dotyczące rozprzestrzeniania się problemu uzależnień od opioidów, w tym szczególnie fentanylu, w Polsce. Statystyki sprzedaży opioidów rosną lawinowo, a jednocześnie znaczna część tych substancji trafia na rynek nielegalnie, poza kontrolą lekarską, a w niektórych przypadkach w procederze biorą – niestety – udział lekarze.

Świadczy o tym zatrważający wzrost zabezpieczonych przez policję ilości substancji odurzających, w tym niebezpiecznego fentanylu, który stał się symbolem globalnej epidemii. W obliczu tych danych, niezwykle istotne jest podjęcie skutecznych działań zarówno na poziomie legislacyjnym, jak i edukacyjnym, aby zmniejszyć dostępność opioidów na czarnym rynku oraz zapewnić wsparcie osobom uzależnionym.

Wszystkie osoby borykające się z problemem uzależnień oraz ich bliskich do skorzystania z profesjonalnej pomocy oferowanej przez AzylVIP – Ośrodek uzależnień w Jerzmanowicach pod Krakowem. Oferujemy nie tylko leczenie uzależnienia od leków w formie wsparcia terapeutycznego, ale także bezpieczne i kontrolowane przez fachowców leczenia uzależnień środowisko, sprzyjające procesowi powrotu do zdrowia i życia wolnego od nałogu. Nie wahajcie się skontaktować z nami i rozpocząć drogę ku zdrowiu i lepszemu jutru.

Podobne wpisy:

Jak postępować z osobą uzależnioną od komputera?

Czym jest uzależnienie od gier komputerowych i komputera? Uzależnienie od gier komputerowych i komputera jest coraz powszechniejszym problemem w dzisiejszym czasach i społeczeństwie. Wielu ludzi,...

Czym jest uzależnienie od hazardu?

Hazard: uzależnienie behawioralne Uzależnienie od hazardu to choroba, która dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie, w tym również w Polsce. Osoby uzależnione od hazardu nie...

Dlaczego się uzależniłem?

Oczywiste jest, że uzależnienia są problemem, który dotyka wielu ludzi na całym świecie. Ale dlaczego tak się dzieje? Dlaczego niektórzy stają się uzależnieni, podczas gdy inni są w...